Tezhip Nedir, Nasıl Yapılır? Malzemeleri ve Kurs Deneyimlerim

                                                 

Herkese merhabalar!

​Bugün en zarif geleneksel sanatlarımızdan biri olan tezhibe yakından bakıyoruz. "Tezhip nedir?", "Nasıl yapılır?" ve "Gerekli malzemeler nelerdir?" diyorsanız, merak ettiğiniz her şeyi bu yazıda topladım. Gelin detaylara birlikte göz atalım!

                                        
TEZHİP NEDİR?

Kelime anlamı olarak yaldızlama, bezeme ve süsleme demektir. Çok köklü bir Türk-İslam sanatı olsa da, kökeninin İslamiyet öncesine kadar uzandığı bilinmektedir. Özellikle el yazması eserlerin ve Kur'an-ı Kerim sayfalarının kenarlarını parıl parıl parlayan altın varaklarla süslemek için icra edilen büyüleyici bir sanattır. Hat sanatı ile her zaman etle tırnak gibi iç içe olan tezhip, Osmanlı döneminde altın çağını yaşamış, günümüze kadar gelen eşsiz eserler bırakmıştır. Şimdilerde ise belediyelerin ve halk eğitim merkezlerinin açtığı kurslar sayesinde yeniden hak ettiği ilgiye kavuşmuş durumda.

​Tezhip Kursu ve Deneyimlerim

​Ben de 2014 yılında bir arkadaşımın vesilesiyle bu zarif sanata hayran kalıp bir kursa başvurdum. Bu yola çıkarken şunu çok net öğrendim: Tezhip ile resim kesinlikle birbirine karıştırılmamalı. Çok iyi resim çizen biri her zaman iyi tezhip yapamayabiliyor, çünkü tezhip çok daha sabır, cetvel hâkimiyeti ve ince detaylar gerektiriyor. Bu sanatı icra eden ustalara müzehhip deniyor.

​Ben eğitim için belediyenin ücretsiz kurslarından birini tercih etmiştim. Kursta aldığımız eğitim öylesine detaylı ve sağlamdı ki, temel atmak için fazlasıyla yeterli oldu. Hatta kursta yaptığım ilk tezhip tablomu hatırı sayılır bir rakama satmıştım! Fiyatını merak edenleri yazının sonuna alalım :)

                                                  

Tezhip Yapım Aşamaları: Eğitim Süreci Nasıl İlerler?

​Kursta ilk olarak işe basit yaprak çizimleriyle başlıyorsunuz. Yapraklar düzgün çıkmaya başladığında ise sırasıyla "penç" ve "hatayi" gibi klasik çiçek çizimlerine geçiliyor. Süreç son derece keyifli olsa da kesinlikle sabır istiyor. Hatta bir keresinde hocamıza şu soruyu yöneltmiştim: "Tezhip yetenek mi yoksa çok çalışmak mı ister?" Aldığım cevap netti: "Çok çalışmak." Yetenek elbette önemli ama el becerisi ve çizim düzenli çalışmayla kesinlikle geliştirilebilecek bir şey.

Tezhibi Profesyonelliğe Taşımak: İhtisas Merkezleri ve Gelir Modeli

​İlk yılın sonunda kendi başınıza tablo çıkarabilecek seviyeye rahatlıkla ulaşıyorsunuz. Ancak müzehhiplik uzun soluklu bir yolculuk; bu yüzden 3-4 senelik bir eğitimi göze almanız gerekiyor. Eğer baktınız ki bu işte iyisiniz ve yola devam etmek istiyorsunuz, size ihtisas merkezlerini şiddetle öneririm. Ücretsiz ya da çok uygun fiyatlarla eğitim veren bu merkezlere başvurarak hem resmi bir tezhip diploması alabilir hem de evde kendi atölye düzeninizi kurarak gayet yeterli ve düzenli bir gelir elde edebilirsiniz.

                                           

Tezhip Malzemeleri Nelerdir?

​Tezhip yapımında kullanılan malzemeler; özel tezhip boyaları, ince uçlu kıl fırçalar, ezilmiş altın ve bu sanatın vazgeçilmezi olan aharlı kağıt gibi özel ekipmanlardan oluşur. Başlangıç aşamasında toplu bir malzeme alımı yapmanız gerekebilir; ancak bu ilk alışverişten sonra malzemeleri uzun süre boyunca tekrar almak zorunda kalmazsınız. Öyle ki, aldığınız kaliteli tezhip boyalarını ve malzemelerini ömür boyu kullansanız bile bitmesi gerçekten zordur. Malzemeler büyük sanat kırtasiyelerinde satılıyor. Özellikle ezilmiş altınlar, yaprak altın ve varaklar için buraları ziyaret edebilirsiniz. Online olarak da fırça ve altın parlatmak için kullandığımız mühre koleksiyonu oluşturdum dilerseniz buradan inceleyebilirsiniz. 

                                     

Tezhip Tablosu Fiyatları ve İlk Satış Deneyimim

​Tezhip tablolarını tek başına bir motif olarak tasarlayabileceğiniz gibi, herhangi bir hat yazısının etrafını bezemek için de kullanabilirsiniz. Ben ilk çalışmamda "Hiç" yazılı bir hattın etrafını işlemeyi tercih etmiştim; sattığım tablom da buydu.

​1 yıllık eğitim sürecimin sonunda toplam 2 adet tablo çıkarabilmiştim (ki sınıftaki en parlak öğrenci olduğum söylenemez!). Birini hediye ettim, diğerini ise sattım. Satış fiyatı ne kadardı derseniz; ilk başta aldığım tüm malzemelerin maliyetinin tam iki katına vermiştim! O anki heyecanla kabul etmiştim ama şimdiki aklım olsa asla satmazdım. Kim bilir şimdi hangi evin duvarında asılı duruyor o "pembe hiçim"...

iyi çalışmalar...

not: görseller alıntıdır.